Historie van de naam Groeneveld

Voor zover nu bekend komt de eerste persoon met de naam Groeneveld al in 1262 voor in Wassenaar. Het gaat dan om Dirk die van zijn vader, Arent van Wassenaar, het landgoed Groeneveld bij Delft erft en vervolgens Dirk van Groeneveld wordt genoemd. Zijn nageslacht blijft deze naam voeren, maar de gegevens over deze familie lopen dood rond 1600. De naam verschijnt weer aan het begin van de 17e eeuw in enkele plaatsen in Zuid-Holland en in het Land van Heusden en Altena. Ook elders tussen de grote rivieren duikt enige tientallen jaren later de naam Groeneveld op. Of er onderling enige samenhang is en of het gaat om afstammelingen van de stam uit 1262 is niet duidelijk. Later verspreiden de Groenevelds zich verder over het land en zelfs ver daarbuiten: de Verenigde Staten, Canada, Zuid-Afrika, Australië. Ook in Duitsland komt een uitgebreide stam Groeneveld voor, die waarschijnlijk zijn oorsprong heeft in Nederland.

Inmiddels kennen we 43 stammen Groeneveld (in totaal ca. 33.000 personen!), waarvan de onderlinge samenhang (nog) niet kan worden aangetoond. Bij sommige is de schrijfwijze van de naam in de loop van de tijd veranderd in Groeneveldt of Groenvelt. In een enkel geval is dit zelfs veranderd in Groeneweg of Groenenberg. Sommige stammen hebben we terug kunnen vinden tot ca. 1500; de mensen heten dan echter nog geen Groeneveld, maar men gebruikt zgn. patroniemen: men noemt zich als kind van zijn vader, dus b.v. Govert Joosten of Berend Reijersen. Pas later gaan de personen uit deze stammen de naam Groeneveld voeren en ook hier is het niet duidelijk of er samenhang is met de eerdergenoemde Groenevelds.

De herkomst van de naam is niet met zekerheid bekend. Sommigen (zoals Dirk uit de 13e eeuw) noemden zich naar het landgoed of de boerderij Groeneveld, die ze in leen hadden of waar ze werkten. Anderen namen de naam pas aan rond de Franse revolutie, gedwongen door de wetten van Napoleon. Waarom ze op dat moment voor deze naam kozen weten we niet.